Nowa ustawa o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami – co daje, komu przysługuje i kiedy ruszy

Przełomowe zmiany dla osób z niepełnosprawnościami

Rząd przyjął 28 października 2025 roku projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami.
To przełomowe rozwiązanie, które wprowadzi stały, ogólnopolski system wsparcia – każdy, kto będzie potrzebował pomocy asystenta, będzie mógł z niej skorzystać bezpłatnie.

Dotychczas usługi asystenckie działały tylko w ramach czasowych programów PFRON i projektów gmin. Teraz powstanie trwały system, finansowany ze środków publicznych.

Co daje nowa ustawa

Zgodnie z projektem przyjętym przez Radę Ministrów:

• Asystencja będzie całkowicie bezpłatna dla osób z niepełnosprawnościami.
• Obejmuje wsparcie w codziennym życiu: przemieszczaniu się, prowadzeniu domu, załatwianiu spraw urzędowych, a także w nauce, pracy i kontaktach społecznych.
• Asystent będzie mógł pomagać także w podstawowych czynnościach higienicznych i wybranych prostych czynnościach pielęgnacyjnych, a także w obsłudze sprzętu wspomagającego (z wyłączeniem czynności zastrzeżonych dla pielęgniarek i opiekunów medycznych, po wcześniejszym szkoleniu).
• Osoba z niepełnosprawnością będzie mogła sama wybrać asystenta lub zdecydować, czy usługę zorganizuje jej samorząd, czy organizacja pozarządowa.
• Usługa będzie dostępna w każdym powiecie w Polsce.
• Decyzja o przyznaniu wsparcia będzie wydawana na okres od 1 do 3 lat, z możliwością przedłużenia.
• Wsparcie będzie przyznawane w wymiarze od 20 do 240 godzin miesięcznie, w zależności od potrzeb.
• Najwyższy poziom wsparcia (240 godzin) oznacza pomoc średnio 8 godzin dziennie.

Rząd planuje przeznaczyć na system asystencji ponad 47 miliardów złotych do 2035 roku.

Kto będzie mógł skorzystać

Według projektu ustawy, z usługi asystenta osobistego będą mogły skorzystać osoby:

• w wieku 18–65 lat,
• które uzyskają co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia (na podstawie kryteriów stosowanych również w Ustawie o Świadczeniu Wspierającym),
• a od trzeciego roku obowiązywania ustawy – także młodzież z niepełnosprawnością od 13 roku życia.

Usługa będzie kierowana przede wszystkim do osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz do tych z umiarkowanym stopniem, jeśli ich stan wymaga znacznego wsparcia w codziennym życiu.

Gdzie i jak będzie można złożyć wniosek

Wnioski o asystencję osobistą będzie można składać:

• w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR),
• w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS/MOPR),
• lub za pośrednictwem systemu elektronicznego SOW (System Obsługi Wsparcia PFRON) – gdy zostanie uruchomiony odpowiedni formularz.

Ocenę potrzeby wsparcia i wydanie decyzji o przyznaniu asystenta dokona wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności – eksperci ci przyjadą do osoby ubiegającej się o asystencję i ocenią zakres potrzeb, w oparciu o ustaloną punktację.

Kto może zostać asystentem

Asystentem osobistym będzie mogła zostać osoba pełnoletnia, która:

• ukończy specjalne szkolenie i kurs pierwszej pomocy,
• przeszła instruktaż w zakresie ewakuacji osób z niepełnosprawnościami,
• odbyła instruktaż dotyczący konkretnej osoby, którą będzie wspierać.

Dla zachowania niezależności:
asystentem nie może być członek rodziny (np. małżonek, rodzic, dziecko) ani opiekun prawny osoby z niepełnosprawnością.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie

Nowe prawo ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
W latach 2025–2026 będzie trwał okres przygotowawczy – tworzenie struktur, szkolenia asystentów i budowanie systemu w samorządach.

Co warto zapamiętać

• Asystencja osobista to realna pomoc i większa niezależność dla osób z niepełnosprawnościami.
• Usługa będzie bezpłatna i dostępna w całej Polsce.
• Decyzja o przyznaniu wsparcia będzie podejmowana indywidualnie, po ocenie potrzeb.
• Wsparcie będzie można otrzymać nawet na 8 godzin dziennie.

Co możesz zrobić już teraz

Na tym etapie nie ma jeszcze naboru wniosków, ale:

• śledź informacje w swoim PCPR lub MOPS, które będą głównymi punktami informacyjnymi i naboru wniosków,
• zapisz się do naszego newslettera – poinformuję Cię, gdy tylko pojawią się przepisy wykonawcze i terminy składania dokumentów,
• przygotuj się – zastanów, jakiego rodzaju pomocy potrzebujesz, ile godzin wsparcia i w jakich sytuacjach.

🟢 Zostaw adres e-mail, a dam Ci znać, gdy ruszy system asystencji osobistej.

Ważne

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Zanim podejmiesz decyzję, skontaktuj się z pracownikiem PCPR lub MOPS w Twoim miejscu zamieszkania.